Nederlanders verbruiken structureel minder gas: besparen dempt impact van hoge prijzen

Nederlandse huishoudens gebruiken sinds de energiecrisis van 2022 structureel minder gas. Uit een analyse van het gasverbruik van Vattenfall‑klanten blijkt dat zij deze winter gemiddeld zo'n 14 procent minder gas hebben verbruikt dan in de winter van 2021-2022. Na de sterke daling in 2022 bleef het gasverbruik in de daaropvolgende winters dus duidelijk lager dan vóór de crisis.

Dat wijst erop dat veel huishoudens hun energiegebruik blijvend hebben aangepast: zij gaan niet alleen bewuster om met gas, maar kiezen er mogelijk ook steeds vaker voor om te investeren in maatregelen die het gasverbruik structureel verlagen.

Deze ontwikkeling is extra relevant nu het conflict rond Iran opnieuw voor onrust zorgt op de energiemarkt. Heleen Boer, directeur Klantervaring bij Vattenfall, legt uit: “Wie zijn huis isoleert, een warmtepomp of airco gebruikt om te verwarmen, verbruikt structureel minder gas. Ook een zonnestroomboiler helpt mee, omdat die overtollige zonnestroom benut en het gasverbruik vermindert. Zo kun je met kleine en grote maatregelen je energierekening blijvend verlagen en word je minder kwetsbaar voor prijsschommelingen. Voor huishoudens die het lastig vinden om te investeren zijn er ondersteunende regelingen beschikbaar, zoals ISDE-subsidies.”

De recente spanningen rond Iran hebben deze winter weliswaar geen grote rol gespeeld in het gasverbruik, ze hebben wel direct effect op de vraag naar duurzame oplossingen. Zo meldt installatiepartner Feenstra, een dochterbedrijf van Vattenfall, dat het aantal aanvragen voor warmtepompen sinds het conflict in Iran meer dan verdubbeld is. Ook het totaal aantal aanvragen voor zonproducten - zonnepanelen, zonnestroomboilers en thuisbatterijen samen - is bijna twee keer zo hoog geworden sinds het uitbreken van de oorlog.

Boer: “Het conflict in het Midden‑Oosten laat zien hoe kwetsbaar Nederland is door de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Verduurzamen helpt niet alleen om geld te besparen, maar maakt ons ook minder afhankelijk van geopolitieke spanningen waarbij energie als drukmiddel wordt gebruikt.”

Biomassacentrale in Almere krijgt vergunning

Volgens Omroep Flevoland heeft de biomassacentrale aan de Hefbrugweg in Almere alsnog een natuurvergunning gekregen van de provincie. Daarmee lijkt een langdurig juridisch probleem rond de centrale voorlopig opgelost.

Eerder werd een vergunning voor de centrale nog door de rechter vernietigd. Die beslissing was gebaseerd op kritiek op het gebruikte stikstofsysteem. Daardoor draaide de installatie enige tijd zonder geldige natuurvergunning.  

Met de nieuwe vergunning van de provincie Flevoland kan de centrale nu alsnog legaal blijven functioneren. Het besluit werd in maart 2026 genomen en ligt ter inzage, waardoor belanghebbenden nog bezwaar kunnen maken.  

Hoewel de vergunning een belangrijke stap is, betekent dit niet dat de discussie definitief voorbij is. Tegenstanders hebben nog de mogelijkheid om naar de rechter te stappen en het besluit aan te vechten.

Aansluiting op Duits waterstofnetwerk moet waterstof naar Twente brengen

Een breed Twents-Duits consortium, met daarin onder meer de provincie Overijssel en netwerkbedrijf Cogas, heeft een belangrijke stap gezet voor de beschikbaarheid van waterstof in Twente. Cogas tekent een contract met de Duitse netbeheerder Thyssengas voor de aanleg van een aansluiting op het Duitse waterstofnetwerk, vlak bij de grens bij Nordhorn. De provincie Overijssel ondersteunt deze stap met een subsidie.

Alle partijen tekenen ook een overeenkomst waarin zij zich verbinden aan het gezamenlijk ontwikkelen van een regionale waterstofinfrastructuur in Twente. Met deze ondertekening spreken de partners uit dat zij samen waterstof naar Twente willen brengen en daarmee de positie van de regio als vooruitstrevend, innovatief en ondernemend versterken.

Het Duitse waterstofnetwerk is in aanleg en komt dicht langs de Nederlandse grens te liggen. Met het nieuwe aftakpunt ontstaat de mogelijkheid om deze leiding te koppelen aan een bestaande leiding van Cogas bij Denekamp. Deze leiding kan na aanpassing worden gebruikt om waterstof naar Twentse bedrijven te transporteren. Zo ontstaat een toekomstbestendige oplossing voor sectoren die hoge temperaturen nodig hebben in hun productieprocessen.

Tevens is waterstof belangrijk voor een robuust energiesysteem dat perspectief biedt om mee te groeien met de regio (zie ook: energievisie OverijsselVerwijst naar een andere website). De aansluiting (aftakpunt) wordt naar verwachting eind 2027 opgeleverd.

Het consortium bestaat uit: de gemeenten Enschede, Almelo, Hengelo en Oldenzaal en de Industrie und Handelskammer Nord Westfalen, Oost NL, TECHLAND, H2HUB Twente, Twente Board, Energiestrategie Twente (RES Twente), Thyssengas, Cogas en de provincie Overijssel. De partners zien dit als een unieke kans om via de Duitse waterstofinfrastructuur een directe verbinding met Twente te realiseren.

Witte waterstof aangeboord in Frankrijk

In het noordoosten van Frankrijk, in de buurt van Metz, hebben onderzoekers een grote hoeveelheid natuurlijke waterstof ontdekt diep onder de grond. Deze zogenoemde ‘witte waterstof’ bevindt zich op ongeveer 3.600 meter diepte en zou volgens wetenschappers mogelijk het grootste bekende natuurlijke waterstofreservoir ter wereld kunnen zijn.  

De ontdekking is bijzonder omdat deze vorm van waterstof van nature voorkomt en dus niet eerst geproduceerd hoeft te worden, zoals bij de meeste huidige waterstofmethoden. Daardoor kan het een veel goedkopere en schonere energiebron zijn.

Volgens schattingen bevat het reservoir genoeg waterstof om miljoenen auto’s van brandstof te voorzien. Dat maakt het een potentieel belangrijke doorbraak voor de energietransitie, vooral in de zoektocht naar alternatieven voor fossiele brandstoffen.  

Toch is het nog onzeker hoe makkelijk de waterstof daadwerkelijk gewonnen kan worden en of dat economisch haalbaar is. De techniek staat nog in de kinderschoenen en verdere onderzoeken zijn nodig voordat grootschalige exploitatie mogelijk is.

Eerste cruiseschip op waterstof nog in 2026

Een belangrijke stap in de verduurzaming van de cruise-industrie komt dichterbij. In 2026 wordt namelijk het eerste cruiseschip verwacht dat volledig op waterstof kan varen.

Het gaat om de “Viking Libra”, een schip dat momenteel wordt gebouwd op een Italiaanse scheepswerf. Onlangs verliet het schip het droogdok, wat aangeeft dat de bouw goed opschiet.  

De Viking Libra zal gebruikmaken van een innovatief systeem waarbij waterstof via brandstofcellen wordt omgezet in elektriciteit. Die energie wordt ingezet voor zowel de voortstuwing als de werking van alle systemen aan boord. Hierdoor kan het schip in principe zonder uitstoot opereren.  

Met een lengte van ongeveer 239 meter en plaats voor bijna duizend passagiers behoort het schip tot de middelgrote cruiseschepen. De technologie maakt het mogelijk om ook in milieugevoelige gebieden te varen zonder schadelijke emissies.  

De ontwikkeling van dit schip kadert in een bredere trend binnen de scheepvaartsector, waarin bedrijven zoeken naar alternatieven voor traditionele, vervuilende brandstoffen. Waterstof wordt daarbij gezien als een veelbelovende oplossing, al blijven er nog uitdagingen op vlak van kostprijs en infrastructuur.

Als alles volgens plan verloopt, zal de Viking Libra eind 2026 in gebruik worden genomen en zo een wereldprimeur vormen in de cruise-industrie.  

EU-hof wijst eisen van tegenstanders biomassa af

Het Europees Hof van Justitie heeft de bezwaren van milieuorganisaties tegen het Europese biomassa-beleid afgewezen. Daarmee blijft de huidige beoordeling van biomassa als duurzame energiebron binnen de EU overeind.  

De zaak draaide om de Europese taxonomie: een systeem dat bepaalt welke investeringen als duurzaam worden gezien. Organisaties zoals het Comité Schone Lucht vonden dat biomassa daarin ten onrechte als duurzaam is opgenomen en eisten dat de Europese Commissie dit opnieuw zou beoordelen. Het Hof oordeelde echter dat er geen juridische basis is om zo’n herziening af te dwingen.  

Voorstanders van biomassa stellen dat het een bijdrage kan leveren aan het tegengaan van klimaatverandering, omdat de CO₂-uitstoot bij verbranding in principe weer wordt opgenomen door nieuwe plantengroei. Tegenstanders betwisten dit en wijzen op negatieve effecten zoals ontbossing, verlies van biodiversiteit en extra uitstoot.  

De uitspraak betekent dat de huidige EU-regels rond biomassa blijven gelden en dat investeringen in deze vorm van energie nog steeds als duurzaam kunnen worden aangemerkt.  

Daarnaast speelt in Nederland een vergelijkbare discussie over de import en verbranding van houtpellets, bijvoorbeeld uit Maleisië. Ondanks kritiek van milieuorganisaties concludeerden toezichthouders eerder dat deze voldoen aan de geldende duurzaamheidseisen.  

Waterschap Rijn en IJssel wil groen gas opwekken uit rioolslib

Waterschap Rijn en IJssel wil de rioolwaterzuivering op het bedrijventerrein Innofase in Duiven uitbreiden en vernieuwen. De slibvergisting moet groter en beter, om meer slib te kunnen verwerken. Tegelijk wil het waterschap het biogas, dat vrijkomt uit de vergisting van rioolslib, gaan omzetten naar groen gas. Om dit te realiseren is een groengasinstallatie nodig op het terrein van de rioolwaterzuivering. 

Dit levert genoeg groen gas op om 2.650 huishoudens jaarlijks te voorzien. Het slibafval wordt zo veel minder en dus ook de kosten om dit afval af te voeren. Door de nieuwe installaties gaat de uitstoot van CO₂ en stikstof flink omlaag. De uitbreiding en vernieuwing maakt de rioolwaterzuivering dus duurzamer én het vermindert de kosten.

Het algemeen bestuur heeft dit op 10 maart 2026 besloten. Voor de definitieve gunning van de realisatiefase wacht het waterschap de natuurvergunning en de cofinancieringsmogelijkheden nog af. Het waterschap verwacht in juli definitief akkoord te geven voor de realisatie.

De bouw van de nieuwe installaties, tanks en machinegebouw start naar verwachting in 2026 en is in 2028 gereed. De totale kosten hiervoor bedragen 55 miljoen euro. In dit bedrag zitten ook de kosten voor onderhoud en de opslag bij twee andere rioolwaterzuiveringen.

In de groengasinstallatie kan het waterschap vanaf 2028 jaarlijks 2,7 miljoen kuub biogas verwerken. Dit levert een hoeveelheid groen gas op, gelijk aan het jaarverbruik van 2.650 huishoudens. Groen gas is een duurzaam alternatief voor fossiele energie en geschikt voor huishoudens, bedrijven en transport.

Als de cofinanciering definitief is, wordt deze investering naar verwachting terugverdiend in ongeveer twaalf jaar. Dit komt door de opbrengst van de verkoop van groen gas én doordat er minder kosten zijn, omdat het slibafval niet afgevoerd hoeft te worden.

De nieuwe installaties zorgen niet alleen voor minder afval, maar ook voor minder uitstoot van CO₂ en andere broeikasgassen. Ook neemt de uitstoot van stikstof af met ongeveer 30%. Dit komt doordat de restwarmte van de naastgelegen AVR gebruikt wordt om het slib op temperatuur te houden. Hierdoor hoeft het waterschap zelf geen biogas meer te verbranden om deze warmte zelf te produceren. De (Natura 2000) natuurgebieden in de omgeving profiteren hier direct van.

Bij de bouw worden zoveel mogelijk materialen hergebruikt. Zo wordt een silo van Waterschap Hollandse Delta hergebruikt.

Groen gas is duurzaam en zorgt voor minder CO₂-uitstoot. Het heeft dezelfde kwaliteit als aardgas en kan veilig gebruikt worden in woningen. Zo vervangen we fossiele brandstoffen, verlagen we de CO2-uitstoot voor de omgeving en verduurzamen we de rioolwaterzuivering. Ook heel belangrijk is dat deze investering zichzelf op termijn terugverdient. Het verkopen van groen gas levert geld op. En doordat we minder slibafval hoeven af te voeren, hebben we minder kosten. ”

Het waterschap wil in 2050 volledig klimaatneutraal en circulair werken. Dat past bij de Klimaatwet en het Grondstoffenakkoord. Dit betekent geen schade veroorzaken aan het klimaat, minder afval en grondstoffen opnieuw gebruiken. Ook wil het waterschap alle energie duurzaam opwekken.