Aansluiting op Duits waterstofnetwerk moet waterstof naar Twente brengen

Een breed Twents-Duits consortium, met daarin onder meer de provincie Overijssel en netwerkbedrijf Cogas, heeft een belangrijke stap gezet voor de beschikbaarheid van waterstof in Twente. Cogas tekent een contract met de Duitse netbeheerder Thyssengas voor de aanleg van een aansluiting op het Duitse waterstofnetwerk, vlak bij de grens bij Nordhorn. De provincie Overijssel ondersteunt deze stap met een subsidie.

Alle partijen tekenen ook een overeenkomst waarin zij zich verbinden aan het gezamenlijk ontwikkelen van een regionale waterstofinfrastructuur in Twente. Met deze ondertekening spreken de partners uit dat zij samen waterstof naar Twente willen brengen en daarmee de positie van de regio als vooruitstrevend, innovatief en ondernemend versterken.

Het Duitse waterstofnetwerk is in aanleg en komt dicht langs de Nederlandse grens te liggen. Met het nieuwe aftakpunt ontstaat de mogelijkheid om deze leiding te koppelen aan een bestaande leiding van Cogas bij Denekamp. Deze leiding kan na aanpassing worden gebruikt om waterstof naar Twentse bedrijven te transporteren. Zo ontstaat een toekomstbestendige oplossing voor sectoren die hoge temperaturen nodig hebben in hun productieprocessen.

Tevens is waterstof belangrijk voor een robuust energiesysteem dat perspectief biedt om mee te groeien met de regio (zie ook: energievisie OverijsselVerwijst naar een andere website). De aansluiting (aftakpunt) wordt naar verwachting eind 2027 opgeleverd.

Het consortium bestaat uit: de gemeenten Enschede, Almelo, Hengelo en Oldenzaal en de Industrie und Handelskammer Nord Westfalen, Oost NL, TECHLAND, H2HUB Twente, Twente Board, Energiestrategie Twente (RES Twente), Thyssengas, Cogas en de provincie Overijssel. De partners zien dit als een unieke kans om via de Duitse waterstofinfrastructuur een directe verbinding met Twente te realiseren.

Witte waterstof aangeboord in Frankrijk

In het noordoosten van Frankrijk, in de buurt van Metz, hebben onderzoekers een grote hoeveelheid natuurlijke waterstof ontdekt diep onder de grond. Deze zogenoemde ‘witte waterstof’ bevindt zich op ongeveer 3.600 meter diepte en zou volgens wetenschappers mogelijk het grootste bekende natuurlijke waterstofreservoir ter wereld kunnen zijn.  

De ontdekking is bijzonder omdat deze vorm van waterstof van nature voorkomt en dus niet eerst geproduceerd hoeft te worden, zoals bij de meeste huidige waterstofmethoden. Daardoor kan het een veel goedkopere en schonere energiebron zijn.

Volgens schattingen bevat het reservoir genoeg waterstof om miljoenen auto’s van brandstof te voorzien. Dat maakt het een potentieel belangrijke doorbraak voor de energietransitie, vooral in de zoektocht naar alternatieven voor fossiele brandstoffen.  

Toch is het nog onzeker hoe makkelijk de waterstof daadwerkelijk gewonnen kan worden en of dat economisch haalbaar is. De techniek staat nog in de kinderschoenen en verdere onderzoeken zijn nodig voordat grootschalige exploitatie mogelijk is.

Eerste cruiseschip op waterstof nog in 2026

Een belangrijke stap in de verduurzaming van de cruise-industrie komt dichterbij. In 2026 wordt namelijk het eerste cruiseschip verwacht dat volledig op waterstof kan varen.

Het gaat om de “Viking Libra”, een schip dat momenteel wordt gebouwd op een Italiaanse scheepswerf. Onlangs verliet het schip het droogdok, wat aangeeft dat de bouw goed opschiet.  

De Viking Libra zal gebruikmaken van een innovatief systeem waarbij waterstof via brandstofcellen wordt omgezet in elektriciteit. Die energie wordt ingezet voor zowel de voortstuwing als de werking van alle systemen aan boord. Hierdoor kan het schip in principe zonder uitstoot opereren.  

Met een lengte van ongeveer 239 meter en plaats voor bijna duizend passagiers behoort het schip tot de middelgrote cruiseschepen. De technologie maakt het mogelijk om ook in milieugevoelige gebieden te varen zonder schadelijke emissies.  

De ontwikkeling van dit schip kadert in een bredere trend binnen de scheepvaartsector, waarin bedrijven zoeken naar alternatieven voor traditionele, vervuilende brandstoffen. Waterstof wordt daarbij gezien als een veelbelovende oplossing, al blijven er nog uitdagingen op vlak van kostprijs en infrastructuur.

Als alles volgens plan verloopt, zal de Viking Libra eind 2026 in gebruik worden genomen en zo een wereldprimeur vormen in de cruise-industrie.  

EU-hof wijst eisen van tegenstanders biomassa af

Het Europees Hof van Justitie heeft de bezwaren van milieuorganisaties tegen het Europese biomassa-beleid afgewezen. Daarmee blijft de huidige beoordeling van biomassa als duurzame energiebron binnen de EU overeind.  

De zaak draaide om de Europese taxonomie: een systeem dat bepaalt welke investeringen als duurzaam worden gezien. Organisaties zoals het Comité Schone Lucht vonden dat biomassa daarin ten onrechte als duurzaam is opgenomen en eisten dat de Europese Commissie dit opnieuw zou beoordelen. Het Hof oordeelde echter dat er geen juridische basis is om zo’n herziening af te dwingen.  

Voorstanders van biomassa stellen dat het een bijdrage kan leveren aan het tegengaan van klimaatverandering, omdat de CO₂-uitstoot bij verbranding in principe weer wordt opgenomen door nieuwe plantengroei. Tegenstanders betwisten dit en wijzen op negatieve effecten zoals ontbossing, verlies van biodiversiteit en extra uitstoot.  

De uitspraak betekent dat de huidige EU-regels rond biomassa blijven gelden en dat investeringen in deze vorm van energie nog steeds als duurzaam kunnen worden aangemerkt.  

Daarnaast speelt in Nederland een vergelijkbare discussie over de import en verbranding van houtpellets, bijvoorbeeld uit Maleisië. Ondanks kritiek van milieuorganisaties concludeerden toezichthouders eerder dat deze voldoen aan de geldende duurzaamheidseisen.  

Waterschap Rijn en IJssel wil groen gas opwekken uit rioolslib

Waterschap Rijn en IJssel wil de rioolwaterzuivering op het bedrijventerrein Innofase in Duiven uitbreiden en vernieuwen. De slibvergisting moet groter en beter, om meer slib te kunnen verwerken. Tegelijk wil het waterschap het biogas, dat vrijkomt uit de vergisting van rioolslib, gaan omzetten naar groen gas. Om dit te realiseren is een groengasinstallatie nodig op het terrein van de rioolwaterzuivering. 

Dit levert genoeg groen gas op om 2.650 huishoudens jaarlijks te voorzien. Het slibafval wordt zo veel minder en dus ook de kosten om dit afval af te voeren. Door de nieuwe installaties gaat de uitstoot van CO₂ en stikstof flink omlaag. De uitbreiding en vernieuwing maakt de rioolwaterzuivering dus duurzamer én het vermindert de kosten.

Het algemeen bestuur heeft dit op 10 maart 2026 besloten. Voor de definitieve gunning van de realisatiefase wacht het waterschap de natuurvergunning en de cofinancieringsmogelijkheden nog af. Het waterschap verwacht in juli definitief akkoord te geven voor de realisatie.

De bouw van de nieuwe installaties, tanks en machinegebouw start naar verwachting in 2026 en is in 2028 gereed. De totale kosten hiervoor bedragen 55 miljoen euro. In dit bedrag zitten ook de kosten voor onderhoud en de opslag bij twee andere rioolwaterzuiveringen.

In de groengasinstallatie kan het waterschap vanaf 2028 jaarlijks 2,7 miljoen kuub biogas verwerken. Dit levert een hoeveelheid groen gas op, gelijk aan het jaarverbruik van 2.650 huishoudens. Groen gas is een duurzaam alternatief voor fossiele energie en geschikt voor huishoudens, bedrijven en transport.

Als de cofinanciering definitief is, wordt deze investering naar verwachting terugverdiend in ongeveer twaalf jaar. Dit komt door de opbrengst van de verkoop van groen gas én doordat er minder kosten zijn, omdat het slibafval niet afgevoerd hoeft te worden.

De nieuwe installaties zorgen niet alleen voor minder afval, maar ook voor minder uitstoot van CO₂ en andere broeikasgassen. Ook neemt de uitstoot van stikstof af met ongeveer 30%. Dit komt doordat de restwarmte van de naastgelegen AVR gebruikt wordt om het slib op temperatuur te houden. Hierdoor hoeft het waterschap zelf geen biogas meer te verbranden om deze warmte zelf te produceren. De (Natura 2000) natuurgebieden in de omgeving profiteren hier direct van.

Bij de bouw worden zoveel mogelijk materialen hergebruikt. Zo wordt een silo van Waterschap Hollandse Delta hergebruikt.

Groen gas is duurzaam en zorgt voor minder CO₂-uitstoot. Het heeft dezelfde kwaliteit als aardgas en kan veilig gebruikt worden in woningen. Zo vervangen we fossiele brandstoffen, verlagen we de CO2-uitstoot voor de omgeving en verduurzamen we de rioolwaterzuivering. Ook heel belangrijk is dat deze investering zichzelf op termijn terugverdient. Het verkopen van groen gas levert geld op. En doordat we minder slibafval hoeven af te voeren, hebben we minder kosten. ”

Het waterschap wil in 2050 volledig klimaatneutraal en circulair werken. Dat past bij de Klimaatwet en het Grondstoffenakkoord. Dit betekent geen schade veroorzaken aan het klimaat, minder afval en grondstoffen opnieuw gebruiken. Ook wil het waterschap alle energie duurzaam opwekken.

Studenten racen in Monaco met ‘vliegende’ boot op vloeibare waterstof

Met zelfgebouwde boten strijden studenten uit de hele wereld tegen elkaar in de Monaco Energy Boat Challenge. De teams bouwen raceboten die varen op duurzame brandstof. De Leidse bestuurskundestudent Damiaan Bertrams doet mee met een team van de TU Delft.

Het zal een spectaculair gezicht worden op de groenblauwe zee bij Monaco, beaamt Bertrams. Teams van 29 universiteiten gaan hier van 8 tot 11 juli tegen elkaar racen in hun zelfgebouwde futuristische boot. 'Het doel van de wedstrijd is om inspiratie te bieden voor groene innovatie in de maritieme wereld.’

Sommige boten zullen varen op zonne-energie of methanol. Het TU Delft Hydro Motion Team bedacht een primeur: ‘Wij zijn de enigen en eersten met een raceboot die vaart op vloeibare waterstof. Dat is waterstof die bij gebruik milieuvriendelijk is omdat er dan alleen water ontstaat.’ Het is dus een veelbelovende brandstof, maar er moeten nog technische problemen overwonnen worden.

Voor het scheiden van water in waterstof en zuurstof - elektrolyse genaamd - is er namelijk nu nog veel elektriciteit nodig en dat is minder duurzaam. Maar in potentie is dit de brandstof van de toekomst, stelt Bertrams. De studenten willen alternatieve vloeibare waterstofbronnen vinden die bestaande technologieën kunnen aanvullen.

Hun ontwerp heeft nog meer bijzonderheden. Het is ook een ‘vliegende’ boot dankzij de draagvleugels onder de romp die de boot een stukje boven het water zal laten zweven. Maar zover is het nog niet. In een grote loods in Delft wordt de boot nu gebouwd. Bertrams: ‘De romp is nu af. De komende weken bouwen we verder en in mei gaan we testen op het water.’

Zijn team bestaat uit studenten van de TU Delft met studies als Maritieme Techniek, Industrieel Ontwerpen en Lucht - en Ruimtevaartechniek. Hoe kwam hij als Leidse bestuurskundestudent hier terecht? ‘Ik woon in Delft en kende een paar deelnemende studenten en was meteen geïnteresseerd. Mijn expertise als bestuurskundestudent bleek een waardevolle aanvulling. Ik onderhoud relaties, zoek samenwerkingen met partners als sponsors en bewaak met anderen ons budget. We zijn met 26 studenten en runnen in feite een klein bedrijf.’

Gasverbruik huishoudens daalt verder: 20 procent minder in 3 jaar tijd

Door de onrust in het Midden-Oosten is de gasprijs flink gestegen. Toch is er ook een beetje goed nieuws. Het gasverbruik van de Nederlandse huishoudens blijft verder dalen. Dat concludeert vergelijker Independer op basis van eigen data. Zo vulden huishoudens drie jaar geleden nog een gemiddeld verbruik van 1.224 kuub gas in. Nu is dat nog maar 982 kuub op jaarbasis. Een daling van bijna 20 procent. Zuid-Holland kent het laagste gasverbruik van het land. Inwoners van Drenthe nemen met afstand het meeste gas af.
 
Over de afgelopen jaren ziet Independer een constante daling in het gemiddeld ingevulde gasverbruik door huishoudens. In het algemeen zijn mensen die bij Independer vergelijken een grotere verbruiker dan een doorsnee huishouden, omdat het dan vaak om hogere bedragen gaat. Dat het gemiddelde bij Independer toch onder de 1.000 m³ zou duiken, zat er volgens Pim Holstvoogd, energie-expert bij Independer, al wel even aan te komen. “Kijk je naar de trend van de afgelopen jaren, dan is het geen verrassing dat het zou gaan gebeuren. De grootste reden hiervan is de energiecrisis van enkele jaren terug.”
 
Daling gemiddeld ingevuld gasverbruik 2023 - 2026 bij Independer:
2023 → 1.224 m³
2024 → 1.063 m³
2025 → 1.017 m³
2026 → 982 m³

Het hoogtepunt van de energiecrisis was september 2022. Toen betaalde je voor een kuub gas bijna vier euro. Ter vergelijking: een jaar daarvoor bedroeg de prijs per m³ ‘maar’ 0,93 euro. Vier keer zo weinig.
 
“Veel huishoudens kregen tijdens de energiecrisis in 2022 een gigantische energierekening voor de kiezen. Een groot deel van de Nederlanders is rond die tijd fors gaan besparen op hun gasverbruik. Hierdoor is het besef gekomen dat de kachel niet de hele dag hoeft te loeien. Die gedragsverandering zien we nu duidelijk terug”, aldus Holstvoogd van Independer.
 
Inwoners van de provincie Zuid-Holland verbruiken het minst van heel Nederland met een gemiddeld jaarverbruik van 915 kuub. Flevoland staat op plek twee met een jaarafname van 936 m³. Noord-Holland maakt de top drie compleet met een verbruik van 939 kuub. Drenthe blijkt van alle provincies grootverbruiker met 1.073 m³.
 
“Hoewel inwoners van Drenthe het meeste gas verbruiken, is het goed om te benoemen dat het echt heel veel minder is dan bijvoorbeeld vijf jaar terug. Toen ging het om een jaarlijkse afname van gemiddeld 1.360 kuub. Een verschil van bijna 27 procent. Tevens is het ook niet verrassend dat Drenthenaren meer gas verbruiken dan bijvoorbeeld Zuid-Hollanders. Zo gaat het om een uitgestrekt gebied met veel vrijstaande huizen. Hoe groter een ruimte is, des te meer energie het kost om het te verwarmen”, zegt Independer-expert Pim Holstvoogd.
 
Energie-expert Holstvoogd verwacht dat het gemiddelde gasverbruik de komende jaren nog verder daalt. “Qua energiebron is gas veel duurder dan stroom. Het verschil tussen beide zal alleen maar verder oplopen, omdat de overheid gasverbruik wil ontmoedigen. De komende jaren zal de belasting daarop dan ook toenemen. We zien al dat steeds meer huishoudens van het gas afgaan. Daarnaast moeten huizen die nu worden gebouwd geheel gasvrij zijn. Dit bij elkaar zorgt naar verwachting voor een nog verdere daling van ons gasverbruik.”