Afvalwater wordt energie

Eind juli ondertekenden Papierfabriek Doetinchem, Waterstromen en Waterschap Rijn en IJssel de overeenkomst om het procesafvalwater van Papierfabriek Doetinchem duurzaam te gaan behandelen.

Het water van Papierfabriek Doetinchem wordt nog samen met het andere afvalwater uit de gemeente Doetinchem in rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Etten gezuiverd. Dat verandert. Het afvalwater gaat via een aparte persleiding naar de RWZI. Zo wordt het mogelijk om het procesafvalwater voor te zuiveren én hierbij biogas op te wekken. De zuivering van het water kost hierdoor dus geen energie, maar wekt energie op.

De nieuwe behandeling van het procesafvalwater levert een totale besparing op van 2.300 ton CO2 per jaar. Dit is te vergelijken met het verbruik van aardgas van 1.000 huishoudens. Het is de bedoeling om de biogasproductie op de locatie Etten uit te breiden. Het biogas wordt dan opgewerkt naar groen gas. Het duurzame alternatief voor aardgas voor inwoners van Doetinchem. Als alles volgens planning loopt, wordt eind 2021 het eerste biogas geleverd.

Rotterdam wordt koploper in de ontwikkeling van de waterstofeconomie

Waterstof gaat een belangrijke rol spelen in de energietransitie. Rotterdam gaat waterstof de komende jaren grootschalig inzetten als grond- en brandstof voor de industrie, als brandstof voor scheep- en luchtvaart, zwaar transport en lange afstandsverkeer en voor netstabiliteit en opslag van energie. Dit staat beschreven in de Gemeentelijke visie op waterstof.

De rol van de gemeente varieert van faciliteren tot subsidiëren en zelf realiseren van projecten. Zo gaat de gemeente aan de slag met projecten voor de productie van waterstof, waterstof als grondstof, infrastructuur van waterstof en waterstof voor zwaar vervoer.

De komende jaren wordt er een waterstofinfrastructuur aangelegd en staat de bouw van twee electrolysers op de planning, dat zijn grote installaties waar waterstof wordt gemaakt met behulp van duurzame elektriciteit en water.

De visie maakt ook duidelijk waar Rotterdam waterstof niet voor wil inzetten. Het gaat hier om het verwarmen van woningen en lichte mobiliteit. Alternatieven hiervoor zijn restwarmte en elektriciteit.

Bouw van mestvergasser Emmen uitgesteld

De bouw van een mestvergasser in Emmen is voorlopig uitgesteld. De provincie Drenthe had al groen licht gegeven aan bouwer Stercore, maar de rechter moet zich eerst nog buigen over een beroep van Milieudefensie.

In de mestvergasser - niet te verwarren met een mestvergister - wordt droge mest bij hoge temperaturen omgezet in koolstof. Na behandeling is die te gebruiken als kunstmestvervanger en bodemverbeteraar. Ook komt bij het proces groen gas vrij dat bruikbaar is voor duizenden huishoudens in Emmen en aardgas kan vervangen.

Discussie over biomassa bedreigt landbouwprojecten in Oost-Groningen

De discussie rond biomassa wordt volledig uit zijn context getrokken, zegt Eelkje Oldenburger van de Gebiedscoöperatie in Groningen. 'Dat we af moeten van verbranden van kaphout van bomen in Canada, daar is iedereen het over eens. Maar dat betekent nog niet dat er geen andere toepassingen mogelijk zijn van reststromen.'

Oldenburger is het oneens met het rapport dat de Sociaal Economische Raad begin juli uitbracht. Daarin schrijft de adviesraad dat gebruik van biogrondstoffen voor verwarming of het maken van elektriciteit moeten worden afgebouwd.

De Gebiedscoöperatie vreest nu dat de meningsvorming rond biomassa doorslaat en dat restproducten over een tijdje helemaal niet meer ingezet mogen worden voor het opwekken van warmte of elektriciteit.

Aansluiting wind- en zonneparken in regio Emmen kan versneld worden door inzet groene waterstof

Een studie van DNV GL in opdracht van Enexis Netbeheer, Gasunie en NAM toont aan dat lokale waterstofproductie door middel van elektrolyse dichtbij wind- en zonneparken kansen biedt voor beheerders van elektriciteitsnetten en voor het decarboniseren van de industrie.

Het zou vooral een oplossing kunnen zijn voor de regio Emmen, waar in kader van het project GZI Next wordt gewerkt aan het verduurzamen van het energie-systeem door middel van groene waterstof.

Uit de studie blijkt dat lokale waterstofproductie dichtbij wind- en zonneparken en hergebruik van bestaande gasinfrastructuur een kortere doorlooptijd heeft dan een verzwaring van het elektriciteitsnet. Hierdoor kunnen wind- en zonneparken in Emmen sneller worden aangesloten op het net.

Daar komt nog bij dat de lokaal geproduceerde groene waterstof via de bestaande gasinfrastructuur geleverd kan worden aan nabijgelegen industrie en daarmee kan bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen.

Waterstofoplossingen zijn op dit moment nog relatief kostbaar, maar de verwachting is dat de kosten van waterstofoplossingen lager zullen worden door verdere professionalisering, technologische ontwikkelingen en door toename van het aantal en de grootte van elektrolysers.

Europese waterstofstrategie geconcretiseerd voor Nederland

De Europese Commissie heeft een strategie voor waterstof bekend gemaakt die grote ambitie uitstraalt. Het plan biedt ruimte en nodigt uit tot concrete actie.

De strategie van de Europese Commissie beslaat de hele keten van waterstof en elektrificatie en gaat uitgebreid in op de koppeling tussen waterstofproductie met elektrolyse en meer duurzame opwekcapaciteit.

Dit sluit goed aan bij de visie van Energie-Nederland dat samenwerking over de sectoren heen essentieel is om de klimaatdoelen te realiseren. De coalitie Wind meets Industry, die we onlangs met NWEA, VEMW en Topsector Energie hebben gelanceerd, is daar een goed voorbeeld van.

Om de voortrekkersrol concreet te maken lanceert Energie-Nederland ook haar eigen visie op de ontwikkeling van waterstof. Daarin pleit men voor een stimuleringsaanpak in drie fases:

Nu starten met de eerste projecten om industriebreed te leren door voldoende aanbodsubsidies te geven, samenwerking tussen sectoren en politieke steun;
Rond 2025: gerichte vraagstimulering om verdere opschaling mogelijk te maken;
Rond 2030: realisatie van een waterstofmarkt die werkt zoals de huidige gasmarkt en ook internationaal actief is.
Samenwerken en denken in ketens

'Gebruik biomassa voor circulaire biobased materialen en chemicaliën'

Het SER-advies over de benutting van biomassa, dat 8 juli is gepubliceerd, is een goede stap op weg naar een hoogwaardige inzet van biomassa. Met de adviezen in het rapport 'Biomassa in balans, een duurzaamheidskader voor hoogwaardige inzet van biogrondstoffen' komt er meer ruimte om biomassa te benutten als grondstof voor materialen en chemicaliën. Als de markt deze ruimte benut, kunnen deze toepassingen daadwerkelijk bijdragen aan de verduurzaming van Nederland, schrijft Wageningen UR.

Het is de visie van Wageningen University & Research om biomassa zoveel mogelijk in te zetten volgens het cascaderingsprincipe, dus met een zo hoog mogelijke toegevoegde waarde voor natuur, bodem, mens en maatschappij. We kijken bij de toepassing in materialen en chemicaliën altijd eerst of deze reststroom nog geschikt is voor menselijke consumptie, daarna voor veevoer, materialen en chemicaliën en tot slot kun je ook kijken of er biobrandstoffen van te maken zijn.

Verbranden kan altijd nog, maar is de laagste toepassing. Uiteraard moet dit binnen de grenzen van de natuur liggen. Voor de bulk van de biomassa betekent dit dat dit ingezet moet worden in chemicaliën, materialen en diervoer.